Skip to content

Chủ quyền của người tiêu dùng (consumer sovereignty) và kinh tế thị trường

May 22, 2011
1. Kinh tế thị trường
Kinh tế thị trường có mấy trụ cột cơ bản: quyền sở hữu, quyền tự do tìm kiếm lợi nhuận, quyền tự do giao kết hợp đồng và quyền tự do cạnh tranh. Linh hồn của cơ chế thị trường là tự do sở hữu, tự do hợp đồng, tự do kinh doanh và tự do cạnh tranh.
Trong nền kinh tế thị trường, có mấy chủ thể cơ bản: người tiêu dùng (hiểu theo nghĩa đơn giản nhất là người có tiền để mua hàng hóa, dịch vụ phục vụ nhu cầu cuộc sống của mình), nhà sản xuất, nhà kinh doanh, nhà đầu tư (doanh nghiệp, doanh nhân), ngân hàng, các định chế tài chính…

Cơ chế thị trường như một cơ thể sống thể hiện bằng sự tiến hóa không ngừng trong không gian và qua thời gian. Nó vừa là không gian trao đổi, tương tác giữa người và người đồng thời cũng là không gian do con người sáng tạo nên.
Ở chừng mực nhất định, có thể nói, kinh tế thị trường là một trò chơi lớn trong đó những người chơi cơ bản như người tiêu dùng, doanh nghiệp, nhà đầu tư và các thiết chế có liên quan tương tác với nhau để mưu cầu lợi ích hoặc mục tiêu dự tính trước. Trong trò chơi này, để chơi tốt, mỗi chủ thể cần hiểu được rõ vai trò, vị thế của mình. Các chủ thể cũng cần được trang bị những kiến thức, kỹ năng cần thiết để tham gia trò chơi một cách hiệu quả nhất.
2. Chủ quyền của người tiêu dùng

Chủ quyền của người tiêu dùng (consumer sovereignty) có thể hiểu một cách khái lược là ý niệm cho rằng, người tiêu dùng không những là nhân vật trung tâm mà còn là chủ thể cao nhất quyết định sự vận hành của nền kinh tế thị trường. Dựa trên việc sử dụng lá phiếu bằng tiền, người tiêu dùng sẽ quyết định một cách chính xác loại hàng hóa, dịch vụ nào nền kinh tế nên sản xuất, doanh nghiệp nào nên cung ứng với mức giá cả và số lượng bao nhiêu. Nói cách khác, người tiêu dùng, với lá phiếu bằng tiền, có quyền cao nhất quyết định mô thức vận hành của nền kinh tế cũng như của từng doanh nghiệp. Người tiêu dùng cũng là chủ thể quyết định cuối cùng doanh nghiệp nào nên tồn tại và nếu tồn tại thì nên tồn tại ở quy mô ra sao.
Việc bỏ phiếu bằng tiền, cũng giống như các loại bỏ phiếu khác, là một loại quyết định mà người tiêu dùng thực hiện. Tuy nhiên, cũng giống như các hình thức bỏ phiếu trong chính trị, người tiêu dùng đôi khi có thể phải đối mặt với tình trạng bỏ phiếu do nhận thức sai lạc hoặc thiếu thông tin. Thực tế cho thấy, tình trạng thiếu thông tin hoặc thông tin bị bóp méo hoặc thái cực khác là quá dư thừa thông tin vượt khả năng xử lý của người tiêu dùng cũng có thể ảnh hưởng tới tính đúng đắn trong quá trình ra quyết định của người tiêu dùng.

Pháp luật bảo vệ người tiêu dùng và người bạn đồng hành của nó là pháp luật cạnh tranh có chung mục tiêu góp phần tạo điều kiện để người tiêu dùng thực thi quyền bỏ phiếu bằng tiền của mình một cách tối ưu.
Tuy nhiên, pháp luật bảo vệ người tiêu dùng thường hướng tới việc tạo điều kiện cho các chủ thể bên phía cầu của thị trường (người tiêu dùng) thực thi quyền bỏ phiếu bằng tiền của mình một cách hiệu quả nhất trong khi đó pháp luật cạnh tranh nhắm vào hành vi của các chủ thể bên phía cung (nhà sản xuất, doanh nghiệp) bằng việc góp phần duy trì cấu trúc thị trường có tính cạnh tranh để doanh nghiệp (do lo sợ sự trừng phạt của cây gậy thua lỗ và được kích thích bởi củ cà rốt lợi nhuận) có động lực nội thân tôn trọng và phục vụ khách hàng (người tiêu dùng) một cách thực tâm hơn.

From → Uncategorized

Leave a Comment

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: