Skip to content

Pháp luật Cạnh tranh ở Việt Nam (Competition Law in Vietnam)

May 22, 2011
Nền tảng của pháp luật cạnh tranh Việt Nam hiện nay là Luật Cạnh tranh được Quốc hội thông qua ngày 3/12/2004 và có hiệu lực từ ngày 1/7/2005.
Giống như nhiều đạo luật khác, Luật Cạnh tranh “được” “bao vây” bởi một hệ thống các văn bản hướng dẫn thi hành. Đó là chưa kể các đạo luật khác có “va chạm” không nhỏ với đạo luật này trong đó Pháp lệnh quảng cáo năm 2001 và Pháp lệnh giá năm 2002 chỉ là hai trong số nhiều ứng viên.
Trong bối cảnh, tư duy quản lý nhà nước ở Việt Nam vẫn còn mang dấu ấn từ mô thức kinh tế kế hoạch hóa, cơ quan nhà nước có trách nhiệm chủ đạo trong việc đảm bảo thực thi đạo luật vừa nêu là Cục quản lý cạnh tranh, một đơn vị do Chính phủ thành lập, được kỳ vọng đảm bảo tính độc lập trong việc thực thi pháp luật, nhưng lại trực thuộc sự quản lý của Bộ Công Thương.
Qua hơn 6 năm thực thi voi những kết quả nhất định, dư luận chung vẫn chưa đánh giá cao hiệu quả điều chỉnh của Luật Cạnh tranh. Nói cách khác, có một khoảng cách lớn giữa lý tưởng mà đạo luật theo đuổi với hiện thực cuộc sống còn ngổn ngang của nền kinh tế thị trường còn nhiều nét hoang dã ở Việt Nam.
Để hiểu rõ về lĩnh vực pháp luật cạnh tranh ở Việt Nam, hàng loạt vấn đề thực tiễn và hàn lâm đang được đặt ra để nghiên cứu:
Những rào cản nào đang tồn tại làm cho pháp luật cạnh tranh chưa mang lại những kết quả mà xã hội kỳ vọng? Đó là rào cản về nhận thức xã hội, về tâm lý, về nguồn lực, về kinh nghiệm, về kỹ năng hay còn rào cản nào khác?
Động lực nào thúc đẩy việc thực thi luật cạnh tranh thật tốt? Áp lực từ xã hội (người tiêu dùng, đối thủ cạnh tranh) hay lòng nhân từ của nhà nước và những người làm công tác thực thi?
Điều kiện nào để việc thực thi pháp luật cạnh tranh một cách hiệu quả? Liệu tính minh bạch trong quá trình thực thi luật cũng như trách nhiệm giải trình của các cơ quan thực thi có liên quan gì tới hiệu quả thực thi của luật này không?
Đo lường hiệu quả điều chỉnh của pháp luật cạnh tranh bằng tiêu chí và cách thức nào?
Tại sao Luật Cạnh tranh lại phải có cụm từ “quản lý” cạnh tranh và cơ quan thực thi luật này cứ phải là Cục “quản lý” cạnh tranh mà không phải là một tên khác? “Quản lý cạnh tranh” có quan hệ như thế nào với quyền “tự do” cạnh tranh của các doanh nghiệp trong nền kinh tế? Thực chất, “quản lý” (hay quản lý nhà nước về) cạnh tranh là để đảm bảo lợi ích của ai? Liệu giữa các ngành, lĩnh vực khác nhau trong nền kinh tế thì mức độ “nương tay” trong áp dụng luật cạnh tranh cũng nên có sự khác nhau không?
Người tiêu dùng, hội bảo vệ người tiêu dùng và các hiệp hội doanh nghiệp, hiệp hội ngành hàng có vai trò như thế nào trong việc thực thi Luật cạnh tranh?
Tòa án liệu có vai trò gì trong việc thực thi pháp luật cạnh tranh không? Nếu có, vai trò đó nên ra sao?
Liệu có thể mở rộng vai trò của luật dân sự hoặc luật hình sự phục vụ yêu cầu điều tiết cạnh tranh không?
Và v.v.
Phụ lục
Một số văn bản hướng dẫn thi hành Luật Cạnh tranh năm 2004
Các văn bản kể trên có thể truy cập tại website của Cục quản lý cạnh tranh (http://www.qlct.gov.vn/Web/Zone.aspx?zoneid=132&lang=vi-VN), cơ sở dữ liệu luật của Quốc hội (http://vietlaw.gov.vn/LAWNET/) hoặc của Bộ Tư pháp (http://vbqppl.moj.gov.vn/pages/vbpq.aspx).

From → Uncategorized

Leave a Comment

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: